Giải đáp thắc mắc về chứng “rối loạn giấc ngủ không thực tổn” ở trẻ 

Rối loạn không thực tổn ở trẻ là một dạng rối loạn giấc ngủ mà nhiều bậc cha mẹ đang quan tâm và có nhiều thắc mắc. Vậy rối loạn giấc ngủ không thực tổn biểu hiện như thế nào?

Rối loạn giấc ngủ không thực tổn là gì? 

Rối loạn giấc ngủ không thực tổn là tình trạng không thoả mãn về mặt số lượng và chất lượng của giấc ngủ. Trẻ khó duy trì giấc ngủ hoặc ngủ không ngon giấc. Rối loạn giấc ngủ xảy ra ít nhất 3 lần trong tuần và kéo dài trong thời gian ít nhất một tháng. 

Tình trạng rối loạn giấc ngủ không thực tổn ảnh hưởng tới sự phát triển toàn diện về cả thể chất và tinh thần của trẻ, đặc biệt là nguy cơ mắc các bệnh lý tâm thần, đau đầu, sa sút trí tuệ,… 

Phân loại  

Mỗi trẻ sẽ gặp phải những vấn đề khác nhau khi bị rối loạn giấc ngủ không thực tổn. Dưới đây là các dạng rối loạn giấc ngủ không thực tổn thường gặp ở trẻ:  

Ngủ nhiều không thực tổn 

Thời gian ngủ có thể kéo dài trên 10 tiếng/ ngày, nhưng trẻ luôn trong tình trạng lờ đờ, ngủ gật. Hiện tượng này diễn ra hàng ngày và có thể kéo dài trên một tháng. 

Mất ngủ không thực tổn 

Nếu trẻ ngủ ít hơn 6 tiếng/ ngày, khó đi vào giấc ngủ, ngủ hay giật mình, không sâu giấc và tỉnh dậy vào ban đêm,… ít nhất 3 ngày/ tuần và liên tục trong một tháng thì có thể là dấu hiệu của mất ngủ không thực tổn. Giấc ngủ không được đảm bảo về chất lượng và số lượng gây mệt mỏi, căng thẳng, ảnh hưởng tới trí tuệ của trẻ sau này. 

Chứng miên hành  

Chứng miên hành

Chứng miên hành ở trẻ 

Đây là dạng rối loạn giấc ngủ không thực tổn đặc biệt, bởi trẻ thường xuyên trong trạng thái nửa thức nửa ngủ. Trẻ có thể tỉnh giấc và có những hành vi như đang tỉnh, nhưng trẻ hoàn toàn không ý thức được hành động của mình.  

Ác mộng  

Ác mộng khiến nhiều trẻ bật dậy ở bất kỳ thời điểm nào trong đêm với trạng thái lo lắng, sợ hãi, kèm theo toát mồ hôi, khóc lớn, thậm chí la hét và gào khóc không thể dỗ.  

Hoảng sợ khi ngủ 

Cũng là thức giấc giữa đêm với nỗi sợ hãi và lo lắng tột độ, nhưng hoảng sợ khi ngủ khác với ác mộng ở những điểm như: la hét lớn, hành động đứng dậy nhanh, hành vi mất kiểm soát (vung tay, vung chân), có xu hướng chạy trốn, thở gấp, đồng tử giãn và khi thức giấc hoàn toàn, người bệnh không nhớ những sự việc đã xảy ra. Cơn hoảng sợ khi ngủ thường diễn ra trong khoảng từ 1-10 phút và có thể lặp lại sau đó. 

Nguyên nhân gây ra rối loạn giấc ngủ không thực tổn  

Rối loạn giấc ngủ không thực tổn xảy ra chủ yếu do các yếu tố tâm lý, cảm xúc và điều kiện sống. Ngoài ra, các vấn đề sức khoẻ cũng có thể là nguyên nhân trẻ mắc phải tình trạng này.  

Nguyên nhân sinh lý 

Thông thường ở người lớn, 75% thời gian ngủ là Non-REM và 25% còn lại là giấc ngủ REM. Trong khi đó, ở trẻ nhỏ thì giai đoạn REM chiếm đến 50% thời gian giấc ngủ.  

Ở giai đoạn REM, hơi thở và nhịp tim của trẻ thường nhanh hơn bởi lúc này não bộ và các cơ quan hô hấp lại tăng hoạt động mặc dù trẻ đang ngủ. Do đó, trẻ thường khó ngủ và rất dễ giật mình, tỉnh giấc khi có tác động từ bên ngoài. Tình trạng này kéo dài gây ra rối loạn giấc ngủ ở trẻ. 

Môi trường sống không thuận lợi 

 

Môi trường gây ra tình trạng rối loạn giấc ngủ không thực tổn 

Phòng ngủ của trẻ có quá nhiều ánh sáng, dễ bị âm thanh lớn tác động, nhiều đồ đạc cũng khiến cho trẻ khó ngủ.  

Điều kiện vệ sinh không sạch sẽ như tã bỉm ướt, giường chiếu, quần áo không phù hợp làm cho trẻ khó chịu, ngứa ngáy và không thể ngủ ngon giấc. 

Lối sống thiếu khoa học 

Trẻ quen được cha mẹ đưa võng nôi hoặc bế bồng khi ngủ, Do đó, nếu không được đáp ứng thói quen này thì trẻ sẽ không ngủ được.  

Thời gian ngủ của trẻ không hợp lý, ban ngày nếu ngủ của trẻ quá dài sẽ khiến trẻ sơ sinh khó ngủ về đêm. 

Cách khắc phục tình trạng rối loạn giấc ngủ không thực tổn  

Để điều trị rối loạn giấc ngủ không thực tổn cần kết hợp nhiều phương pháp, trong đó việc thay đổi thói quen sinh hoạt và thư giãn là yếu tố quan trọng nhất 

Thay đổi hành vi và thói quen ngủ  

Thay đổi một số hành vi và thói quen không tốt giúp hình thành chu kỳ ngủ – thức tự nhiên, nâng cao chất lượng giấc ngủ mà không cần dùng đến thuốc. Dưới đây là những lời khuyên hữu ích có thể giúp bé thoát khỏi tình trạng rối loạn giấc ngủ không thực tổn: 

  • Duy trì giờ ngủ và thức dậy nhất quán trong suốt cả tuần (chỉ được dao động trong khoảng 1 tiếng).  
  • Không nên ngủ nướng hoặc ngủ trưa quá lâu. 
  • Không cho trẻ ăn quá no vào bữa tối. 
  • Phòng ngủ phải yên tĩnh, thoáng mát, đủ tối và không có tiếng ồn. 

Bổ sung dưỡng chất cho não bộ 

Theo nghiên cứu, não bộ của trẻ được phát triển mạnh mẽ trong 3 năm đầu đời (được tính từ khi trẻ còn nằm trong bụng mẹ). Trong 1.000 ngày vàng này, não bộ tăng gấp 3 lần, đạt đến 80% trọng lượng não bộ của người trưởng thành và tăng sinh 100 tỷ tế bào thần kinh. Vì vậy, để đáp ứng sự phát triển của não bộ trong giai đoạn này, trẻ cần nhận được nguồn dinh dưỡng tốt nhất, giúp não loại bỏ sự lo âu, căng thẳng khi bé hoạt động cả ngày dài.